Artikel downloaden

 

Kluiven

 

De dierenwinkel ligt vol met verschillende soorten kauwmateriaal. Honden genieten erg van kauwen en kauwen is belangrijk voor een goed gebit en kauwspierontwikkeling. Bovendien kan een hond er ook emotie op afreageren. Het is belangrijk om te kijken welk soort kauwmateriaal qua hardheid en afmeting geschikt is voor jouw hond. Jonge honden hebben een hogere behoefte aan kauwmateriaal maar er zijn individuele verschillen.

Soorten kauwmateriaal

Hoe sterk het gebit en de kaken van de hond zijn, verschilt per hond en is onder andere afhankelijk van de afmeting en bouw van de hond. Het is verstandig bij de aanschaf van kauwmateriaal na te denken over de kracht van de kaken en het gebit, en de kauwbehoefte van de hond. Zacht kauwmateriaal, zoals dentastix, worden met smaak verorberd. Echter, de werkzaamheid om tanden schoon te houden is beperkt. Het werkt pas als de hond lange tijd doet over het opeten van deze sticks. Door verreweg de meeste honden worden dentastix en vergelijkbare producten te snel opgegeten. Desalniettemin is zacht kauwmateriaal fijn om in huis te hebben als je de hond iets wilt geven.
Vanwege verstikkingsgevaar is het belangrijk altijd aanwezig te zijn als je de hond eetbaar kauwmateriaal geeft. Opgerold huid of oren zijn een lekkernij voor de hond, maar als de hond hiervan grote stukken afbijt of het laatste eindje in een keer inslikt, kan dit gevaarlijk zijn. Als de hond een groot stuk kauwmateriaal eet kan hij diarree krijgen, uiteraard is dit  afhankelijk van de maat van de hond en van het kauwmateriaal.
Een hond mag nooit botten eten waarop het dier waar het van afkomstig is gewicht heeft gedragen, zoals bijvoorbeeld botten uit de poten van een koe. Omdat ze gewicht dragen zijn deze botten erg hard, en dit kan betekenen dat de hond zijn kiezen erop breekt. Dit kan ook gebeuren bij ander hard kauwmateriaal zoals hertengeweien. Vogelbotten of mergpijpen zijn nooit aan te bevelen. Kippenbotten of botten van andere vogels zijn hol, deze kunnen in kleine scherpe stukjes breken en inwendig veel schade aanrichten. Een mergpijpje, zoals wij in de soep doen, kan vast komen te zitten om de onderkaak van de hond. Deze moet dan onder narcose afgesneden worden bij de dierenarts.
Wil je de hond iets geven om lekker bezig te zijn tijdens je afwezigheid dan kan je het beste rubberachtig of hard plastic kauwmateriaal aanschaffen. Veel rubberachtig kauwmateriaal kun je vullen. In deze speeltjes zit een gat waar je wat smeerworst in kan smeren of wat kaas in smelten zodat je hond lekker lang bezig is om dat eruit te halen. Gebruik alleen speeltjes die hiervoor bedoeld zijn, deze hebben aan beide kanten van het speeltje een gat. Als een speeltje maar aan een kant een gat heeft kan deze vastzuigen op de tong van de hond. Sommige speeltjes zijn geschikt om te vullen met brokjes. Ook bestaan er rubberachtige speeltjes alleen maar om op te kauwen. Rubberachtige speeltjes zijn niet bedoeld om kapot te maken. Het is niet erg als er deukjes in zitten van de tanden van de hond, maar als er scheuren in zitten of stukken af zijn, moet het rubberachtig kauwmateriaal worden weggegooid.
Een andere aanrader zijn hard plastic (nylon) kluiven. Deze kluiven hebben vaak een lekker smaakje en zijn te koop in veel soorten en maten. Heb je een hond met sterke kaken dan is het verstandig om een kluif uit een zwaardere categorie aan te schaffen. Als je een nieuwe kluif probeert, geef dit dan altijd voor de eerste keer als je tijd hebt om goed op te letten hoe geschikt de kluif is voor je hond. Bij hard plastic kluiven van de juiste maat zal de hond telkens maar een klein schilfertje plastic kunnen opeten, waardoor er geen gevaar voor de hond zal ontstaan. Deze schilfers komen gewoon met de ontlasting weer naar buiten. De kluif moet worden weggegooid als het voor de helft is afgesleten of zo klein is dat het in zijn geheel ingeslikt kan worden.
Soms wordt het flostouw aanbevolen voor een goed gebit. Door hierop te kauwen wordt het gebit schoongemaakt, maar sommige honden halen een flostouw uit elkaar en eten de touwtjes op. Dit kan problemen in de darmen geven. Het is verstandig om goed te kijken hoe je hond hiermee omgaat. Als hij het alleen maar sloopt, is dit prima geschikt om de hond hierop te laten kauwen, in jouw aanwezigheid. Gaat je hond de draden opeten, dan is het beter om dit alleen te gebruiken om samen te spelen en niet als kauwmateriaal.

Kwaliteit

Als het gaat om kauwmateriaal is goedkoop altijd duurkoop. Goedkoop kauwmateriaal is vaak snel kapot, en is daardoor op de lange termijn duurder dan kwalitatief goed kauwmateriaal. Ook kunnen rubberen of hard plastic kauwmateriaal gifstoffen bevatten, bijvoorbeeld weekmakers of zware metalen zoals lood. In goedkoop eetbaar kauwmateriaal worden soms ook gifstoffen aangetroffen, vaak chloor of andere bleekmiddelen. Via Chinese sites worden er tevens namaakartikelen van kwaliteitsmerken aangeboden. Helaas bestaan er relatief weinig regels en controles op de veiligheid van kauwmateriaal voor honden, en op buitenlandse websites zijn er vaak helemaal geen regels. Het is daarom belangrijk om alleen kauwmateriaal te kopen bij betrouwbare (web)winkels en van betrouwbare merken.
Eetbaar kauwmateriaal ligt in de winkel vaak in open bakken, waardoor het moeilijk is om de herkomst en/of het merk te achterhalen. Eventueel kun je hier navraag over doen bij de medewerkers van de winkel. Veel winkels verkopen het merk FarmFood, dit is een betrouwbaar merk voor kauwmateriaal van huid.
Wat betreft rubberachtige speeltjes en kauwmateriaal waar je brokken of ander eetbaar materiaal in kan stoppen, zijn er enkele betrouwbare merken. Kong maakt verschillende soorten rubberachtige speeltjes.
In deze speeltjes kun je iets eetbaars doen. Kong hanteert voor veel van de producten een handig kleursysteem: blauw is voor pups, rood is voor volwassen honden, en zwart is voor honden die hard kauwen. Ook verkoopt Kong betrouwbaar zacht speelmateriaal.
West Paw (of ‘Zogoflex’)is een ander goed merk van rubberachtig speelmateriaal, met of zonder ruimte om voer in het speeltje te doen. Uiteraard blijft het ook bij betrouwbare merken belangrijk om de maat en stevigheid te kopen die geschikt is voor jouw hond. Observeer je hond goed de eerste keer dat hij een nieuw speeltje krijgt, zodat je zeker weet dat hij het rubberachtige speeltje niet kan kapotmaken of inslikken.
Bij hard plastic kauwmateriaal is het merk ook heel belangrijk. De meeste dierenwinkels zullen kluiven verkopen van het merk Nylabone. Dit is een kwalitatief goed merk, waarbij op de verpakking duidelijk te lezen is voor welke hond het geschikt is, er staat zowel een maximumgewicht als de kauwkracht. Dit maakt het makkelijker om te bepalen welke kluif geschikt is voor jouw hond. Desalniettemin blijft de informatie op de verpakking een gemiddelde, en kan het zijn dat jouw hond hier vanaf wijkt.

 

Veilig kauwen

Over de gevaren van kauwmateriaal staat al veel in het vorige hoofdstuk. Om kauwmateriaal veilig te kunnen geven, is het altijd belangrijk om te letten op hardheid, afmeting, hoeveelheid, materiaal en de manier waarop de hond kauwt. Bij eetbaar kauwmateriaal is het nooit verstandig om je hond alleen te laten. Mocht je hond regelmatig overgeef geluiden maken aan het einde van eetbaar kauwmateriaal, investeer dan in een houder voor de kluif. In zo’n rubberachtig houdertje bevestig je de kluif, waardoor de hond nooit het laatste stukje kan opeten. Dit voorkomt dat hij een groot stuk in één keer inslikt.

Bij een dier dat zich ernstig verslikt waardoor hij geen lucht meer krijgt wordt het tandvlees en de tong blauw. Ook zal hij heftig met zijn voorpoot over zijn neus wrijven om te proberen het voorwerp te verwijderen. Hoesten lukt niet meer omdat hij geen lucht meer krijgt. Probeer zelf rustig te blijven en het voorwerp met de hand uit de luchtweg te verwijderen. Als dit niet lukt, moet de Heimlich greep toegepast worden.
Bij een kleine hond pas je de Heimlich greep als volgt toe: til het dier ondersteboven op met zijn rug tegen je borst. Duw dan met in een vuist samengeknepen handen in de buikholte, net onder de onderste rib. Geef vervolgens met beide handen een aantal keer een korte en krachtige duw vanuit de buikholte naar de rug en kop van het dier. Herhaal dit vijfmaal. Voel dan of het voorwerp tevoorschijn komt in de bek of keel. Is dat niet zo, maak gebruik van de zwaartekracht door de hond met het hoofd naar beneden te houden en hem bij de heupen vast te houden. Als het nog steeds niet gelukt is kun je hem met de palm van je hand 5 klappen geven tussen de schouderbladen.
Bij een grote hond sta of kniel je achter de hond plaats je de handen op beide flanken en vlecht ze onder het dier. samen Geef vervolgens een krachtige duw met vanuit de buikholte naar de rug en het hoofd van de hond. Herhaal deze procedure 5 keer en onderzoek de bek om te kijken of het voorwerp losgekomen is. Zoniet, til het dier bij zijn achterpoten op met zijn hoofd naar beneden (als een kruiwagen). Als het voorwerp nog steeds niet is uitgespuugd, kun je hem 5 klappen geven met de palm van je hand tussen zijn schouderbladen.
Sommige honden eten kauwmateriaal niet in een keer op. Als je meerdere honden hebt, is het verstandig om dit kauwmateriaal op te ruimen, zodat de honden geen ruzie krijgen. Kluiven kunnen in huis ook veel stof en andere viezigheid oppakken, dus maak ze regelmatig schoon. Vooral het rubberen en hard plastic kauwmateriaal is makkelijk schoon te maken.
Vroeger werd er op menig hondenschool verteld dat je hond zich alles moet laten afpakken, zijn etensbak en zijn kluif. Echter, honden onderling pakken nooit wat van elkaar af, dit is geen sociaal gedrag. Als de hond een kluif heeft gekregen van ons, dan is het van hem. Als wij vervolgens de kluif gaan afpakken, dan vindt de hond dit oneerlijk. Hoe vaker we de kluif afpakken, hoe groter de kans dat de hond de kluif (soms al bij voorbaat) gaat verdedigen. Veelal zie je dat eetbaar kauwmateriaal eerder verdedigd zal worden dan niet-eetbaar kauwmateriaal. Uiteraard kan het een keer mogelijk zijn dat je, bijvoorbeeld als je vermoedt dat de hond schade in de bek heeft, het kauwmateriaal moet afpakken. Als dit een uitzondering is zal dit bij de meeste honden niet  leiden tot verdedigingsgedrag. Desalniettemin is het nooit verkeerd om je in dat geval te verontschuldigen, bijvoorbeeld met een stukje worst of door de kluif weer terug te geven als het vals alarm was. Maar zolang de veiligheid en gezondheid van de hond niet in het geding is, geldt: een etende hond moet rust en ruimte krijgen, of het nu gaat om eten in de bak of een kluif. Dat geven honden elkaar ook, dus het is voor ons een kleine moeite om net zo beleefd te zijn als honden onder elkaar.